TakTies http://takties.posterous.com Most recent posts at TakTies posterous.com Mon, 11 Apr 2011 06:30:02 -0700 De (nog) ongewaardeerde tuinboon! http://takties.posterous.com/de-nog-ongewaardeerde-tuinboon http://takties.posterous.com/de-nog-ongewaardeerde-tuinboon

De tuinboonrassen voor menselijke consumptie kunnen in twee groepen worden ingedeeld:

1. Rassen die na koken bruin worden en de typische enigszins bittere tuinboonsmaak bezitten. Deze rassen zijn bontbloeiend en worden voor de verse consumptie geteeld. De navel van het zaad is of geel of wit. Bij de rassen met een witte navel worden twee typen onderscheiden: het Witkiem- en het Express-type. Het Witkiemtype is vroeg en geeft peulen met grote zaden. De planten worden 110-130 cm hoog en de peulen 16-20 cm lang met vier of vijf zaden per peul. De zaden zijn grijswit met witte navel. Het Express-type is wat later en geeft een fijnere peul. De planten worden 80-100 cm hoog en de peulen 14-16 cm lang met vier of vijf kleine zaden per peul. De zaden zijn grijswit met witte navel.
2. Rassen die na koken blank of groen blijven en de typische enigszins bittere tuinboonsmaak missen. Deze rassen zijn witbloeiend en worden voor de verwerkende industrie geteeld. Ze hebben echter een harde schil, waardoor ze voor diepvriezen ongeschikt zijn. Bij conservering in glas blijft de opgiet bij deze rassen helder. Bruinkokende rassen geven een troebele opgiet.

Rassen met zwarte navel, in dialecten soms boerentenen genoemd (omdat de vorm van een tuinboon op een teen lijkt en de zwarte navel op een vuile nagel), zijn in Nederland nauwelijks nog in de handel. Een voorbeeld is het ras 'Leidse lange hangers'. Ze behoren ook tot het bruinkokend type.

Teelt

Bonen met een zwarte navel
Hangende tuinboonplanten tijdens nachtvorst

Tuinbonen kunnen veel vorst verdragen.

Voor de verse consumptie' worden de bonen dikwijls onder platglas gezaaid om later in de vollegrond te worden uitgeplant. Hierdoor wordt enige vervroeging van de oogst verkregen. Voor de verse consumptie worden vroege rassen, die tevens forse peulen vormen, gebruikt. Uitzaai onder platglas in januari/februari. Uitpoten in maart. Plantafstand in de rij 15 cm en tussen de rijen 60 cm of in de rij 10 cm en tussen de rijen 140 cm. In Limburg worden soms drie planten bij elkaar in één plantgat gepoot. Oogst half juni - juli. De peulen hangen. Tussen de tuinbonen kan een vroege teelt van kropsla plaatsvinden.

Voor de verwerkende industrie worden rassen met fijne zaden gebruikt. Omdat de oogst machinaal gebeurt, moeten de peulen afstaan tot rechtop staan, omdat anders de peulen stukgemaaid worden. Voor het verkrijgen van de spreiding van de oogst worden rassen met verschillende vroegheid en verschillende zaaitijden gebruikt.

Inhoudsstoffen

Tuinbonen zijn rijk aan tyramine. Mensen die als medicijn monoamineoxidaseremmers gebruiken (een in Nederland eigenlijk nauwelijks meer gebruikte klasse van antidepressiva) mogen daarom geen tuinbonen eten. Tuinbonen zijn tevens een zeer rijke natuurlijke bron van L-DOPA. Een portie van 100 gram tuinbonen levert circa 250 mg L-DOPA. Maar de stengels en vooral de bloemen (11% L-DOPA) bevatten veel L-DOPA.[1]

Tuinbonen bevatten ook de alkaloïden vicine en convicine. Deze stoffen kunnen bij patiënten, waarbij het enzym Glucose-6-fosfaatdehydrogenase (G6PD) niet goed wordt aangemaakt, "favisme" veroorzaken. De term favisme verwijst naar het Latijnse woord voor boon, faba. Bij favisme of bonenziekte is het ziektebeeld als van hemolytische anemie (versterkte afbraak van erythrocyten (rode bloedcellen) en ontoereikende aanmaak ervan) met icterus (geelzucht) en hemoglobinurie (het vóórkomen van hemoglobine in de urine). Deze ziekte komt in bepaalde etnische groepen vrij veel voor maar is in Nederland zeldzaam.

Stikstofwortelknolletjes

De voedingswaarde van 100 gram verse tuinboon is:

Energetische waarde 163 kJ
Koolhydraten 4 gram
Eiwit 5 gram
Vet 0,3 gram
Vitamine C 80 mg
Caroteen 0,16 mg
Vitamine B1 0,10 mg
Vitamine B2 0,15 mg
Calcium 20 mg
IJzer 1 mg

Stikstofwortelknolletjes

De tuinboon vormt evenals andere vlinderbloemigen door hun symbiose met Rhizobium-soorten stikstofwortelknolletjes. Hierdoor wordt stikstof uit de lucht gebonden en komt zo beschikbaar voor de plant.

Ziekten en plagen

Tuinbonen kunnen veel last van de zwarte bonenluis hebben. De luis is het eerste in de toppen van de planten te vinden en verspreidt zich daaruit verder over de plant en de peulen. Volkstuinders verwijderen daarom vaak de toppen van de planten voordat er luis in komt. Dit is veelal niet voldoende. Naast een biologische bestrijding is een goede manier om zwarte bonenluis te voorkómen het om en om planten van rijen tuinbonen en rijen dille.

Bij de late teelt, veelal voor de verwerkende industrie, kan topvergelingsvirus dat bladrol veroorzaakt en bonenscherp-mozaïekvirus dat mozaïek-symptomen geeft, de planten ernstig aantasten. Topvergeling wordt door bladluizen overgebracht van luzerne (Medicago sativa) op erwten en tuinbonen. Topvergeling komt het meeste voor in het zuiden, zuidwesten van Nederland en in Flevoland. Verder kan bladvlekkenziekte (Ascochyta fabae en Cercospora zonata) en chocoladevlekkenziekte (Botrytis-soorten) optreden.

plaatjes
Zwarte bonenluis op tuinboon
Zwarte bonenluis op tuinboon  
Chocoladevlekkenziekte op tuinboon
Chocoladevlekkenziekte op tuinboon  
Vraatbeeld van de bladrandkever
Vraatbeeld van de bladrandkever  
Bladrandkever
Bladrandkever  
Bladvlekkenziekte Cercospora zonata
Bladvlekkenziekte Cercospora zonata  
Bladvlekkenziekte Cercospora zonata
Bladvlekkenziekte Cercospora zonata  
Tuinboon met vroege teelt kropsla
Tuinboon met vroege teelt kropsla  

De bladrandkever (Sitona lineatus) vreet aan de blaadjes, waardoor de karakteristieke halve maantjes aan de bladranden ontstaan. Meestal geeft dit weinig schade. Ook kan dit bij de erwt voorkomen.

Permalink

]]>
http://files.posterous.com/user_profile_pics/1130221/followyourdreams.JPG http://posterous.com/users/hdKd7SBbLmi2C Inès Duits Duits Inès Duits
Mon, 11 Apr 2011 06:09:43 -0700 Fermat http://takties.posterous.com/fermat http://takties.posterous.com/fermat Weer leuke intresante weetjes! Deze keer over de wiskundige Fermat, die zijn stelling wilde bewijzen;

Over het algemeen wordt aangenomen dat Fermat zijn stelling heeft aangetoond voor n=4. Weliswaar heeft men dat bewijs niet op schrift, maar hij gaf wel een bewijs voor de volgende stelling:

De oppervlakte van een rechthoekige driehoek kan geen kwadraat zijn (voor rationele getallen).

De bewijsvoering voor deze stelling kan hem ook in staat gesteld hebben zijn beroemde stelling voor n=4 te bewijzen.[1] Hij beschreef dit bewijs als volgt:

  • Als het oppervlak van een rechthoekige driehoek een kwadraat zou zijn, zouden er twee vierde machten bestaan, waarvan het verschil een kwadraat is.
  • Daaruit volgt dat er twee kwadraten zouden bestaan waarvan de som en het verschil beiden kwadraten zouden zijn.
  • Dan zou er een kwadraat bestaan dat de som zou zijn van een kwadraat en het dubbele van een ander kwadraat, omdat de kwadraten, waarvan deze som wordt berekend, zelf een som zouden hebben dat een kwadraat is.
  • Maar als een kwadraat de som is van een kwadraat en het dubbele van een ander kwadraat, dan is zijn zijde, zoals ik eenvoudig kan bewijzen, op de zelfde manier ook de som van een kwadraat en het dubbele van een ander kwadraat.
  • Hieruit concluderen we dat de genoemde zijde de som is van de zijdes aan de rechte hoek in een rechthoekige driehoek, en dat het enkele kwadraat in de som de basis is en het dubbele van het andere kwadraat de loodrechte zijde is.
  • Deze rechthoekige driehoek wordt aldus gevormd door twee kwadraten, waarvan de som en het verschil ook kwadraten zijn.
  • Maar het kan worden aangetoond dat allebei de kwadraten kleiner zullen zijn dan de oorspronkelijke kwadraten, waarvan aangenomen werd dat zowel hun som als hun verschil kwadraten zijn.
  • Dus als er twee kwadraten bestaan, zodanig dat hun som en verschil ook kwadraten zijn, dan bestaan er tevens twee andere kwadraten die de zelfde eigenschap hebben maar met een kleinere som.
  • Door deze redenering vinden we een som die telkens kleiner is dan de vorige, en we kunnen zo tot in het oneindige doorgaan met het vinden van steeds kleinere kwadraten met deze eigenschap.
  • Dit is echter onmogelijk omdat er geen oneindige reeks van natuurlijke getallen kan zijn, kleiner dan een gegeven natuurlijk getal.

Permalink

]]>
http://files.posterous.com/user_profile_pics/1130221/followyourdreams.JPG http://posterous.com/users/hdKd7SBbLmi2C Inès Duits Duits Inès Duits
Sun, 10 Apr 2011 13:50:00 -0700 2De Post http://takties.posterous.com/2de-post http://takties.posterous.com/2de-post

Weer een test. wat een leuke blog!

Permalink

]]>
http://files.posterous.com/user_profile_pics/1141785/t_letter290.gif http://posterous.com/users/hdKiiOz8TpKNc takties takties takties
Sun, 10 Apr 2011 13:46:00 -0700 Zondag was het mooi weer http://takties.posterous.com/zondag-was-het-mooi-weer http://takties.posterous.com/zondag-was-het-mooi-weer

Zondag was het heel erg mooi weer, en ik ga hier even een heel lang verhaal schrfijven. om te zien wat hij met lange zinnen gaat doen|! Dus dat wordt spannend, en omdat ik niet echt veel ga bloggen weet ik niet wat ik moet schrijven,., dus we zullen wel zien wat er van wordt...

 

En dan nog wat hier?

 

Permalink

]]>
http://files.posterous.com/user_profile_pics/1141785/t_letter290.gif http://posterous.com/users/hdKiiOz8TpKNc takties takties takties